Ukształtowanie powierzchni

Powierzchnia Europy jest w przeważającej części nizinna, zaś średnia wysokość terenu wynosi ok. 300 m n.p.m. Najwyższym szczytem kontynentu jest alpejska góra Mont Blanc (4.807 m n.p.m.).

(W geograficznej literaturze anglosaskiej, gdzie Kaukaz włączany jest do Europy podaje się, że najwyższym szczytem jest Elbrus (5.642 m n.p.m.). Wobec obowiązującej w Polsce koncepcji przebiegu granic Europy, zgodnej z ustaleniami Międzynarodowej Unii Geograficznej podawanie Elbrusu jako najwyższej góry kontynentu jest błędem.)

Najniższym punktem Europy jest depresja na Nizinie Nadkaspijskiej – 28 m p.p.m.

Około 74% powierzchni Europy położone jest na wysokości mniejszej niż 300 m, blisko 1/5 obszaru ma wysokość 300 - 1.000 m n.p.m., zaś jedynie 6% obszaru kontynentu leży na wysokości wyższej niż 1.000 m.


Niziny 

Wzdłuż atlantyckiego wybrzeża Europy, od zachodniej Francji, przez Belgię, Holandię aż do Niemiec ciągnie się pas nizin. W Niemczech pas ten rozszerza się znacznie i dalej na wschód obejmuje niemal całą Polskę a także niemal całą Europę Wschodnią, od północnych krańców kontynentu, po południowe (Nizina Wschodnioeuropejska). Poza tym obszarem niziny na kontynencie europejskim znajdują się głównie wśród obszarów górskich (największe z nich to m.in. Nizina Wołoska, Nizina Padańska i Wielka Nizina Węgierska), a także na obszarach przybrzeżnych oraz na znacznej części Wysp Brytyjskich.

Niziny europejskie, jakkolwiek posiadają wspólną cechę w postaci równinnego charakteru posiadają zróżnicowaną rzeźbę terenu. Jest ona związana ze zlodowaceniami plejstoceńskimi, które wielokrotnie obejmowały znaczną część kontynentu. Największym z nich było zlodowacenie skandynawskie, które objęła Wyspy Brytyjskie, Morze Północne, większą część Niemiec, Polskę i Europę Wschodnią aż do Donu. Na obszarze tym występują typowe cechy krajobrazu polodowcowego. Należą do nich moreny denne i czołowe, kemy, ozy, oraz zbiorniki wodne pochodzenia lodowcowego.

Około 143.000 km² zajmują obszary położone poniżej poziomu morza. Największe depresje znajdują się w pobliżu Morza Kaspijskiego (Nizina Nadkaspijska) oraz w północnej Holandii.

Wyżyny i góry
 
Obszary górzyste i wyżynne znajdują się na Półwyspie Skandynawskim (Góry Skandynawskie), północnej części Wielkiej Brytanii (Góry Kaledońskie), w Europie zachodniej i środkowej (m.in. Masyw Centralny, Góry Świętokrzyskie, Sudety, Ardeny, Harz i in.) a także na wschodnim skrawku kontynentu (Ural).

Poza tym przez obszar Europy, na południe od pasa nizin, ciągnie się kilka młodych pasm górskich, rozdzielonych zapadliskami tektonicznymi. Należą do nich (od zachodu): Góry Betyckie, Pireneje, Alpy, Apeniny, Karpaty, Góry Dynarskie, Pindos i Stara Płanina.