|
|
| Klimat
Europy |
Klimat:
Klimat w Europie jest znacznie łagodniejszy,
niż klimaty innych obszarów położonych na tej samej
szerokości geograficznej. Różnica ta zauważalna jest
zwłaszcza zimą, w zachodniej i północnej części kontynentu.
Główną przyczyną tego zjawiska jest ciepły prąd morski -
Golfstrom (Prąd Zatokowy), opływający Europę od zachodu. Dzięki niemu
na norweskich Lofotach istnieje największa na świecie anomalia
termiczna, której wartość dochodzi do +25°C.
Drugą przyczyną łagodnego klimatu jest przewaga wiatrów
zachodnich, co w połączeniu z niemal równoleżnikowy układem
najważniejszych łańcuchów górskich, powoduje, iż
ciepłe masy powietrza znad Oceanu Atlantyckiego docierają głęboko na
wschód kontynentu.
Strefy
klimatyczne
Niemal cała Europa znajduje się strefie klimatów
umiarkowanych. W północno-wschodniej części kontynentu ma on
charakter chłodny, zaś w pozostałej – ciepły (morski,
kontynentalny i przejściowy). Południowe skrawki Europy
(półwyspy: Iberyjski, Apeniński i Bałkański oraz wyspy Morza
Śródziemnego) znajdują się w strefie klimatów
podzwrotnikowych (morskich, a w Bułgarii i środkowej Hiszpanii -
kontynentalnych). Od klimatów umiarkowanych oddzielają je
pasma górskie: Pireneje, Alpy i Bałkan.
W północnych krańcach Europy (północna Islandia,
Svalbard i północno-zachodnia Rosja) panuje klimat
okołobiegunowy (subpolarny).
Niezależnie od położenia wysokie oraz średnie góry posiadają
własne, odmienne od nizinnych typy klimatyczne, zaliczane do
klimatów górskich.
Temperatura
Temperatura na kontynencie
europejskim w okresie zimowym spada w miarę posuwania się na
wschód. Zimą najcieplejszymi obszarami są krańce południowe
i południowo-zachodnie kontynentu. W styczniu średnia temperatura na
tych terenach to ok. +10°C – +12°C, np. w
Lizbonie średnia wieloletnia to +11°C, a w Gibraltarze
– +13°C. Najchłodniejszymi terenami są obszary na
północnym - wschodzie, gdzie średnia temperatura to poniżej
–15°C, zaś na samym skraju kontynentu, na Nowej
Ziemi, spada poniżej –20°C.
W okresie letnim największe różnice temperatur zaznaczają
się pomiędzy północą a południem kontynentu. Na
północy w lipcu jest to 8-10°C (np. w norweskim
Vardö średnia wieloletnia lipca to +9°C), zaś na
południu 26-28°C (Ateny – średnia wieloletnia
+28°C). Najwyższą w Europie temperaturę zanotowano w
hiszpańskiej Sewilli i było to +50°C.
Roczne wahania temperatur największe są na wschodzie Europy. W
środkowej części europejskiej Rosja różnice skrajnych
temperatur w ciągu roku przekraczać mogą 70°C (w Twerze
najwyższa zanotowana temperatura to +37°C, zaś najniższa
–50°C). Najmniejsze wahania temperatur występują na
krańcach północno - zachodnich i średnio wynoszą
kilkanaście, do nieco ponad 20 stopni.
Długość okresu bezprzymrozkowego jest różna w
różnych częściach kontynentu. Na krańcach
północno - wschodnich (północny Ural, część Nowej
Ziemi) oraz w Górach Skandynawskich i środkowej Islandii
wynosi poniżej 2 miesięcy, na większości obszaru Europy środkowej i
wschodniej jest to 120-180 dni, w Europie zachodniej (poza obszarami
górskimi) – 180-240 dni, zaś na wyspach i
położonych na południu wybrzeżach Morza Śródziemnego oraz w
południowo-zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego
przymrozki pojawiają się sporadycznie (nie w każdym roku).

Archipelag
Lofotów. Dzięki Prądowi Zatokowemu średnia temperatura jest
tu o
2,5°C wyższa, niż w innych częściach świata położonych na tej
samej
szerokości geograficznej
Opady
Poziom opadów w Europie
jest różny. Na znacznej część kontynentu rocznie notuje się
500-800 mm opadów. Wielkość ta ma znacznie wyższą wartość na
terenach górskich (zwłaszcza po zachodniej stronie
stoków), gdzie przekracza ona 2.000 mm na rok (w
czarnogórskiej osadzie Crkvice, w Górach
Dynarskich, nad Zatoką Kotorską jest to ponad 5.300 mm). Duże nasilenie
opadów występuje też na wybrzeżach. Najmniej
opadów (poniżej 500 mm) występuje na krańcach
północno- i południowo-wschodnich, zaś na wybrzeżu Morza
Kaspijskiego jest nawet mniej niż 250 mm.
Na większości obszaru Europy opady występują w ciągu całego roku,
głównie jednak w półroczu ciepłym (zwłaszcza
czerwcu, lipcu i sierpniu). Na terenie Wysp Brytyjskich, zachodniej
części Półwyspu Skandynawskiego, na Islandii oraz większości
obszaru Francji opady także występują w ciągu całego roku, jednak
największe ich nasilenie przypada na półrocze chłodne. W
Europie południowej (na głównie obszarach pokrywających się
z zasięgiem klimatu podzwrotnikowego) deszcz, rzadziej śnieg pada
niemal wyłącznie w porze chłodnej. |
|
|
|
| Info |

|
|